Kun je ons meer vertellen over Edde's Estate?
Edde's Estate is niet zomaar een boerderij, het is een reservaat. We werken hard aan het behoud van het milieu, de flora en fauna. Bergopwaarts hebben we een hertenreservaat dat wordt gebruikt voor het herintroduceren en reproduceren van herten in de Libanese wildernis. Verder verbouwen we wijndruiven, tafeldruiven, olijven en hebben we een hondenboerderij. We verbouwen tarwe en verschillende groenten, en appels, pruimen – dus veel variatie qua gewassen. Ik woon in Beiroet, dus ik pendel elke dag van mijn huis naar Edde's Estate. Vooral in het voorjaar en de zomer zijn de werkdagen lang. Dat is het leven van een boer. Er werken 15 vaste medewerkers op het landgoed van Edde, maar we hebben altijd tijdelijk personeel. Vandaag hebben we bijvoorbeeld ongeveer 120 extra werknemers. Op sommige dagen hebben we zelfs 150 tot 200 extra arbeiders, afhankelijk van de klus die geklaard moet worden. De meesten van hen zijn Syrische arbeiders. Veel Syriërs worden tijdelijk ingehuurd in de Bekaa-vallei voor dit soort banen. Op deze manier kunnen Syriërs wat extra geld verdienen naast de basistoelage die ze van de VN ontvangen.
Wat onderscheidt Edde's Estate van andere boerderijen?
De eigenaar is een echte milieuactivist en waterbehoud is een van zijn belangrijkste prioriteiten. We verbieden jagen op ons land. We gebruiken pesticiden op een zeer gecontroleerde manier, we passen nooit meer toe dan nodig is. Maar toch zijn we een grote boerderij, dus industrieel zijn is nog steeds belangrijk. Kosteneffectiviteit wordt altijd nagestreefd. Het volledig gebruik van pesticiden is iets waar we niet omheen kunnen. We proberen sommige gewassen biologisch te telen. Nog steeds zijn de eisen voor biologische gewassen moeilijk te halen, maar we proberen het. Takjes die van onze bomen afbreken, ontbinden we zodat we ze kunnen hergebruiken voor de grond. We zetten langzaam stappen in de richting van biologische teelten, maar dit proces zal zeker nog minstens 3 tot 5 jaar duren.
Welke andere manieren gebruikt u om uw gewassen te beschermen?
We zijn erg afhankelijk van vogels, vanwege het feit dat we een groot probleem hebben met muizen die de gewassen eten. Dus hingen we overal op ons land vogelhuisjes op, voornamelijk voor uilen. Tegelijkertijd eten sommige vogels ook insecten. Het mooie van het natuurlijke ecosysteem is dat alles in balans is en dat wij mensen het vernietigen. We proberen het te herstellen, op de meest plausibele manier die we kunnen bedenken. Dit is een van de dingen die Edde's Estate tot een milieuactivistische boerderij maken.
We proberen ook een permacultuurprogramma in te voeren, wat betekent dat we de teelt van gewassen tussen andere gewassen stimuleren. Het idee is dat het natuurlijke ecosysteem zoveel mogelijk in stand wordt gehouden. Je hebt bijvoorbeeld enkele appelbomen die een bepaald type insect extraheren. Je kunt tussen de bomen een ander gewastype introduceren dat deze insecten afstoot. Ook kunnen de boombladeren die op de grond vallen goede grond vormen. Helaas is het jagen op vogels een groot ding in Libanon. Onlangs is er een wet ingevoerd die stelt dat het verboden is om op sommige vogelsoorten te jagen. Er zijn echter veel mensen die zich niet zo gezagsgetrouw houden, en ze zullen gewoon op alles schieten. Handhaving van deze wet wordt nauwelijks gedaan. We zijn in ieder geval in staat om de jacht op onze boerderij te beheersen.
Wat zijn de effecten van klimaatverandering die u opmerkt?
Te erg. De klimaatverandering in de Bekaa-vallei heeft ons in een staat van droogte gebracht. De situatie begon echt ernstig te worden vanaf het jaar 2015. In dat jaar hadden we in mei nog vorst, waardoor alle gewassen bevroren. Meestal gaat de temperatuur in mei niet lager dan 5°C. In 2016 begon het regenseizoen korter te worden. Voorheen hadden we ongeveer vier of vijf maanden regen, waarin de regen de kans kreeg om in de grond door te dringen. Maar nu hebben we te maken met hevige regenval, ongeveer 650 mm, in een periode van slechts twee maanden. Deze overvloedige hoeveelheden afvloeiend water gaan nu in plaats daarvan over het oppervlak, dus we verliezen het meeste. In 2017 hadden we ook een kort regenseizoen, hoewel de hoeveelheid regen het jaargemiddelde was. Maar de zomer duurde langer dan voorheen. In de tweede week van juni bereikten we 30°C, meestal bereiken we deze temperatuur in juli. Deze hoge temperaturen hielden aan tot 13 oktober. De gewassen leden onder deze hitte, dus er was meer water nodig om deze temperaturen te compenseren. Het was een moeilijk jaar voor ons. Dit jaar hadden we een korte winter, met minder regen. En er viel deze winter geen sneeuw in de Bekaa-vallei. Meestal hebben we waterstromen die de boerderij bereiken en tot half mei blijven. Dit jaar waren we dat water begin april al kwijt. Dus tot slot, we hebben een kortere periode van regenval, maar de hoeveelheden zijn groter dan voorheen. Dit maakt het moeilijk om het op te slaan.
Is dit een van de redenen dat Edde's Estate zich vrijwillig heeft aangemeld voor het MAR-project?
Voor ons is het natuurlijk een heel interessant project. Als je veel afvloeiing hebt, maar je kunt er niets mee, dan moet je een manier vinden om het te bewaren, om het ergens op te slaan. We waren al bekend met het opslaan van water boven de grond, maar ondergronds was een nieuw concept voor ons. We werden voor de pilot benaderd door ELARD, een Libanees bedrijf dat samenwerkt met Acacia Water. Ze kwamen hier en deden wat tests voor een periode van 2-3 maanden. De reden dat ze voor deze boerderij hebben gekozen, denk ik, is te wijten aan het feit dat we veel afvoer hebben, omdat we langs de berghelling liggen. We hebben ook de juiste fysische geologie, want er is ondergrondse karst te vinden.
Welke resultaten hoop je te behalen met MAR?
We hopen in de zomer water ondergronds te kunnen opslaan en op te pompen. Dit zal natuurlijk de balans van de vegetatie die we hebben veranderen. Op dit moment irrigeren we onze wijngaarden niet, maar we hopen dit te doen met het water dat door MAR is opgeslagen. We moeten ze gaan irrigeren als gevolg van de toenemende droogte waarmee we worden geconfronteerd. Meestal worden wijndruiven in de Bekaa-vallei niet geïrrigeerd, omdat het toevoegen van water de hoeveelheid suiker in druiven vermindert. Maar door de droogte moeten we ze nu irrigeren om te compenseren met de hitte en het water dat snel verdampt. Bovendien hebben we een aantal waterputten op ons land, maar het waterpeil daalt elk jaar snel. Ook dit hopen we met MAR te compenseren.
Wanneer vindt de installatie plaats?
De afvoer begint in december, dus we hopen dat de installatie voor die tijd klaar is. Dan is er voldoende tijd om het afstromende water van volgende winter op te slaan.
Hoe zit het met de exploitatie en het onderhoud?
Een ding dat belangrijk is, is het verantwoordelijk maken van één persoon voor de MAR. Het systeem zelf is eenvoudig. En met betrekking tot onderhoud, in Libanon kan alles worden gerepareerd. We zijn een zeer vindingrijk land, dus ik voorzie niet veel problemen. We kregen goede instructies over het onderhoud en de bediening van MAR, maar het echte leren begint zodra de installatie is gerealiseerd.
Welke andere technieken kunnen boeren gebruiken om water in de Bekaa-vallei te behouden?
De meeste boeren in de Bekaa-vallei hebben het moeilijk en zijn gedwongen om op korte termijn te kijken. Hun grootste zorg is hoe hun boerderijen dit jaar economisch kunnen overleven. Ze hebben hun gewas nodig om te groeien, en ze hebben nu water nodig. Ze moeten het geld dat ze hebben geïnvesteerd terugkrijgen, dus in sommige gevallen onttrekken boeren 1000 meter onder de grond water om hun gewassen te kunnen irrigeren. Toch zijn er manieren om water te besparen. Veel boeren gebruiken sproeiers om hun gewassen te irrigeren, wat een grote verspilling is. Slechts ongeveer 40% van dat water zal de bodem bereiken, de rest landt op de gewassen zelf en zal gewoon verdampen. Er zijn enkele mini-sprinklers systemen met een straal van slechts twee meter. Deze irrigeren de grond veel meer gelokaliseerd en effectief, met minder water. Maar vanwege de kleine straal vereisen ze meer werk. Edde's Estate stapt over op dit systeem. We waarschuwen andere boeren in het gebied, als ze de grote sproeiers blijven gebruiken, zal er in de toekomst geen water meer beschikbaar zijn voor irrigatie. En dit jaar hadden we te maken met een grote daling van het waterpeil in de put, tussen 2017 en 2018, van zo'n 18 meter.
Stel je voor dat de pilot een succes is, wat denk je dat er nodig is om andere boeren in de Bekaa-vallei aan te moedigen MAR op hun land te installeren?
Het project is een grote investering. Om hen aan te moedigen, zullen ze het eerst met eigen ogen moeten zien. Hopelijk, als ze het zien, zullen ze overtuigd zijn. Maar door de grote investering kunnen grotere boerderijen of ondernemers het misschien gemakkelijker betalen. Ik heb met veel mensen gesproken die grote boerderijen hebben over MAR. In principe zijn ze geïnteresseerd, maar het zal voor hen nog steeds belangrijk zijn om een goed rendement uit hun investering te halen. Het zou een goede zaak zijn om MAR te installeren in een reeds bestaande waterput, want het boren van de put maakt de investeringskosten hoog. MAR is een goede oplossing in waterputten die aan het opdrogen zijn. Ook is een goede afvoer van water de sleutel. Verder is het systeem eenvoudig te installeren en is er niet veel ruimte nodig. Het gebruik van zonne-energie voor de benodigde pompen zou een goede aanvulling zijn. Boerderijeigenaren kunnen ook MAR installeren omdat ze zien hoe het op de lange termijn kan bijdragen aan duurzaamheid en waterbeschikbaarheid. Toch zijn veel boeren vooral gericht op het verdienen van geld op de korte termijn.
We zijn het al aan het verspreiden onder veel boeren, en we zijn verheugd om de resultaten te zien, en hetzelfde geldt voor de boeren met wie we praten. Iedereen wacht vol verwachting!
