Water en mensenrechten in Burkina Faso 26 oktober 2020
Universele mensenrechten moeten voor alle mensen toegankelijk zijn. Het Faso Koom-project heeft financiering ontvangen van de Europese Unie (EU) om het thema 'Water en mensenrechten' in de praktijk te brengen. Faso Koom is een samenwerking tussen drie Nederlandse regionale openbare waterschappen (Drents Overijsselse Delta, Hunze & Aa's en Wereld Waternet) en de vijf Burkinese waterschappen, en zet zich in voor een beter integraal waterbeheer in Burkina Faso.
Waarom water en mensenrechten?
Ieder mens heeft recht op universele mensenrechten, zoals gelijkheid, vrijheid van meningsuiting, vrijwaring van slavernij, vrijheid van protest en van religie. Mensenrechten hebben de afgelopen jaren hoog op de agenda van de Verenigde Naties gestaan. Met betrekking tot waterbeheer zijn schoon en veilig water en sanitaire voorzieningen voor iedereen toegevoegd als universele mensenrechten. Waterschappen moeten dit dan ook meenemen in hun beleid, maatregelen en activiteiten. Zo moeten waterschappen bij waterschaarste zorgen voor een eerlijk verdelingssysteem, zonder iemand uit te sluiten. Stroomopwaartse activiteiten moeten rekening houden met de behoefte van mensen die stroomafwaarts wonen, grootschalige watergebruikers moeten rekening houden met de vraag van kleinschalige watergebruikers. Hetzelfde principe geldt voor het behoud van ecologie, natuur, landschap en duurzaamheid, aangezien degradatie een schoon en gezond milieu zal aantasten.
Mensenrechten en Faso Koom
Met de EU-financiering worden mensenrechten geïntegreerd in het beleid en de activiteiten van Agence de l'Eau du Nakanbé, een van de Burkinese waterschappen die betrokken zijn bij het Blue Deal-project Faso Koom. De hoofdstad Ouagadougou wordt beheerd door deze waterautoriteit. Een team van experts van Nakanbé heeft samen met Nederlandse experts en Young Experts van Faso Koom een 'Human Rights Guide' ontworpen, met een checklist die kan worden gebruikt om te monitoren of mensenrechten goed zijn opgenomen in het beleid van de waterschappen. Het team wordt ondersteund door de expertise van Marleen van Rijswick, hoogleraar Europese en nationale waterrechten aan de Universiteit Utrecht.
"De Gids voor de Mensenrechten geeft de lokale watercomités richtlijnen die hen in staat stellen rekening te houden met de rechten en plichten van elk van de belanghebbenden in het waterbeheer"
Verder doet de groep van experts onderzoek naar een gelijke vertegenwoordiging van genders, religies en etnische minderheden in bestuursstructuren, zoals dorpscomités. Ook kijken ze naar hoe de armste mensen worden bereikt door de genomen maatregelen.
De Gids Mensenrechten is een zeer nuttig instrument gebleken voor inclusief waterbeheer, zoals Issiaka Tiemtore, waterbouwkundig ingenieur en lokaal projectleider voor Faso Koom, aangeeft: "Het geeft de lokale watercomités (CLE's) richtlijnen die hen in staat stellen rekening te houden met de rechten en plichten van elk van de belanghebbenden in het waterbeheer. Dit document zou natuurlijk kunnen worden toegepast op alle CLE's in Burkina Faso."
Hoewel er nog veel te onderzoeken en verder uit te werken valt, is het een zeer leerzaam en inspirerend proces gebleken. Een proces dat nog meer op de proef wordt gesteld omdat vanwege de pandemie de ontmoeting tussen de Burkinese en Nederlandse experts alleen digitaal kan plaatsvinden.
Universele mensenrechten hebben nog een lange weg te gaan. Dit project in Burkina Faso is een kleine stap in de richting van voldoende water voor iedereen.
