De River Health Assessment (RHA) is een burgerwetenschapsinitiatief in het stroomgebied van de Thika-rivier, waar acht Water Resources Users Associations (WRUAs) zijn opgeleid om gegevens over watervoorraden te verzamelen. Het coole? Burgerwetenschap houdt in dat burgers samenwerken met wetenschappers om informatie over hun lokale omgeving te verzamelen, analyseren en delen. Ondersteund door het Blue Deal-partnerschap, is deze inspanning gericht op het verbeteren van het stroomgebiedbeheer door middel van betere gegevensverzameling, actieve betrokkenheid van de gemeenschap en transparante uitwisseling van voortgang en uitdagingen. Burgerwetenschappers van WRUA monitoren maandelijks op momenten dat het hen uitkomt.
Betrokkenheid van de gemeenschap bij gezonde rivieren en watercycli
Een Water Resources Users Association (WRUA) is een door de gemeenschap geleid model van waterbeheer, waarbij burgers gezamenlijk gedeelde waterbronnen beheren en beschermen. Geworteld in de Integrated Water Resources Management (IWRM)-benadering, streven WRUAs naar billijke toegang en duurzaam gebruik. Hun vorming, ook in het Upper Tana Basin, wordt ondersteund door de Keniaanse waterwetten en de grondwet van 2010, die de deelname van de gemeenschap aan waterbeheer bevordert.
Standaardisatie van procedures: het handboek van de River Health Assesment (RHA)
Capaciteitsopbouw vormt de kern van de partnerschappen van waterbedrijven. Een van onze grootste successen is de "train de trainer"-aanpak, waarbij lokale experts nieuwe vaardigheden leren en deze vervolgens doorgeven aan anderen in hun gemeenschap. Wij geloven dat het delen van kennis de sleutel is tot blijvende verandering, daarom werken we nauw samen met onze partners en lokale verenigingen van watergebruikers. Om iedereen te helpen hetzelfde proces te volgen, heeft World Waternet een eenvoudige handleiding voor River Health Assessment opgesteld. Deze gids legt elke stap duidelijk uit, van het verzamelen van watermonsters tot het meten van troebelheid, opgeloste zuurstof en zelfs het zoeken naar tekenen van riviergezondheid bij lokale diersoorten. Met deze handleiding maken we van burgers burgerwetenschappers en rivierhelden, zodat iedereen kan meedoen en onze rivieren kan helpen beschermen.
Een gezonde rivier betekent een gezonde gemeenschap
In juni 2025 kreeg de River Health Assessment-oefening een boost in samenwerking en participatie, waarbij WRUA-leden waterexperts ter plaatse bijstonden. Medewerkers van de Water Resources Authority (WRA) en World Waternet namen deel aan de activiteit en boden voortdurende ondersteuning, terwijl WRA ook een eigen waterkwaliteitsbeoordeling uitvoerde als onderdeel van de kwaliteitscontrole-inspanningen.
Groeiende gemeenschappen voor gezonde rivieren
De Thika Muti WRUA viel deze maand op door met succes meer deelnemers naar de oefening te trekken. Hun inspanningen zijn lovenswaardig en dienen als model voor andere WRUAs.
"Peter Mutiso en Damiana Kalondu, burgerwetenschappers bij de Thika Muti WRUA, leidden een uitstekende trainingssessie, waarbij ze vakkundig gebruik maakten van de RHA-handleiding om de deelnemers te begeleiden. Hun duidelijkheid en leiderschap helpen om lokale capaciteit op te bouwen en anderen te inspireren om mee te doen.
Deze groeiende betrokkenheid is een positief teken. Naarmate meer WRUAs een vergelijkbare aanpak hanteren, zal het aantal burgerwetenschappers blijven groeien. Dat is essentieel om de RHA-oefening op de lange termijn gaande te houden." — Simon Muturi (Wereld Waternet, Kenia)
Als gemeenschappen gemotiveerd zijn, zijn rivieren schoon en is water veilig
De ervaring van het stroomgebied van de Thika-rivier benadrukt de praktische voordelen van burgerwetenschap. Wanneer lokale gemeenschappen worden getraind en actief worden betrokken bij monitoring, zien we nauwkeurigere gegevens, een sterkere lokale capaciteit en een grotere transparantie in het waterbeheer. Deze aanpak geeft niet alleen burgers meer mogelijkheden, maar leidt ook tot een effectievere en duurzamere bescherming van rivieren. Naarmate meer WRUAs en gemeenschappen burgerwetenschap toepassen, kunnen we in heel Kenia voortdurende verbeteringen verwachten in de gezondheid van rivieren en waterveiligheid.
Doe mee! Neem contact op met Simon Muturi voor meer informatie over hoe burgerwetenschap en WRUA's het verschil maken.
Simon Muturi: simon.muturi@waternet.nl
