Integrale Aanpak van water, afval en stedenbouw
Wat hebben water, vaste afvalstoffen en stedenbouw met elkaar gemeen? Niet veel, zou je zeggen. Eigenlijk is dit verre van het geval. Amsterdam is een internationaal georiënteerde, innovatieve stad, gebouwd op en omringd door water. Amsterdam wil een leefbare, duurzame en welvarende stad zijn. Op basis van deze waarden ligt de integrale aanpak van vaste afvalstoffen, water en stedenbouw, bekend als de "Amsterdam Integrale Aanpak". Deze integrale visie heeft zijn nut bewezen, niet alleen door deze waarden te behouden, maar ook door te blijven innoveren. Het biedt overheden efficiënte manieren om het hoofd te bieden aan de uitdagingen waarmee veel grootstedelijke gebieden wereldwijd vandaag de dag worden geconfronteerd.
De VN-doelstelling 11 voor duurzame ontwikkeling heeft tot doel steden en menselijke nederzettingen in 2030 inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam te maken. Maar tegenwoordig worden veel grootstedelijke gebieden wereldwijd geconfronteerd met soortgelijke uitdagingen, zoals klimaatverandering, tekort aan grondstoffen, snelle verstedelijking en vervolgens het beheer van afvalwater en vast afval, en een snelgroeiende vraag naar drinkwater. Met betrekking tot deze uitdagingen en doelen heeft Amsterdam veel te bieden. Vooral op het gebied van water, beheer van vaste afvalstoffen, stedelijke ontwikkeling en duurzaamheid.
In de afgelopen jaren is de Integrale Aanpak met succes geïmplementeerd in veel van de partnersteden van Amsterdam, zoals Hanoi (Vietnam), Jordanië (Al-Zaatari), China (Shenzhen, Deyang, Beijing) en Maharashtra (India). De Integrale Aanpak is gebaseerd op het concept van een circulaire en klimaatbestendige stad, met de economische en ecologische voordelen van recycling en gesloten grondstoffenkringlopen. Succesvolle implementatie versterkt de waarde van een stad voor maatschappelijk verantwoord ondernemen. In ruil daarvoor kan Amsterdam veel leren van de uitdagingen van andere steden. Een win-win voor iedereen!
Amsterdam en Buenos Aires: een langdurige samenwerking op het gebied van water
In 2016 ondertekenden de gemeente Amsterdam en Buenos Aires een Memorandum of Understanding waarin ze afspraken maakten om samen te werken op het gebied van water, afval en stedelijke ontwikkeling. Begin 2017 werd een Memorandum of Understanding getekend tussen Waternet, het Amsterdamse waterkringloopbedrijf en Aguas y Saneamientos Argentinos (AySA), de waterdienstverlener van metropool Buenos Aires. In het kader van deze afspraken organiseerden de gemeente Amsterdam, Waternet en AEB, het Amsterdamse afvalenergiebedrijf, in 2017 de 'Masterclass Amsterdam – Buenos Aires: Amsterdam Approach & Metropolitan Solutions'. De deelnemers vertegenwoordigden de belangrijkste overheidsactoren op het gebied van stedelijke ontwikkeling en water- en afvalbeheer in Buenos Aires. Het primaire motief van de Masterclass was om best practices van de Amsterdam Integrated Approach te laten zien en de mogelijkheden om deze aanpak in Buenos Aires te implementeren verder te verkennen.
Onder de naam 'Amsterdam-Buenos Aires Platform' - afgekort als 'AMS-BUE Platform' ondertekenden de deelnemers een Letter of Intent waarin ze hun engagement bevestigden om samen te werken op het gebied van integrale aanpak van water, stedenbouw en vast afval. Het AMS-BUE Platform streeft naar een geïntegreerde dialoog tussen overheden, gemeenschappen, de academische wereld en andere instellingen, en de ontwikkeling van strategieën voor duurzame stedelijke ontwikkelingsprocessen. Op basis van 'top-down' en 'bottom-up' initiatieven die grootschalige waterbouwkundige projecten kunnen combineren met kleinschalige initiatieven.
Stedelijke problemen
Veel rivieren in en rond Buenos Aires hebben te kampen met een slechte waterkwaliteit, als gevolg van onbehandelde lozingen van huishoudelijk afvalwater, industrieel afvalwater en illegale afvalstortplaatsen. De Argentijnse overheid, waterschappen en provincie erkennen de problemen die daaruit voortvloeien, zoals het gebrek aan nuttig gebruik van water, mogelijke volksgezondheidsproblemen en het belemmeren van verdere economische ontwikkeling in de stroomgebieden. De Rio Reconquista is een van de meest vervuilde rivieren in Argentinië, met meer dan 3 miljoen mensen en 10.000 industrieën. Een van de zijrivieren, de Morón-stroom, draagt in hoge mate bij aan de vervuiling van de hoofdrivier. Om de productie van drinkwater in de toekomst te waarborgen, is de beschikbaarheid van oppervlaktewater met voldoende waterkwaliteit van het grootste belang. Niet-hernieuwbare grondwatervoorraden zullen in de toekomst niet voldoende zijn om de bevolking van drinkwater te voorzien. Daarom is een strategie nodig om de kwaliteit van het oppervlaktewater te verbeteren en te beschermen. Niet alleen op basis van technische oplossingen voor de bestrijding van waterverontreiniging, maar ook op basis van een geïntegreerde aanpak van water, beheer van vast afval en stedelijke ontwikkeling.
Naar een geïntegreerde aanpak in de gemeenten Morón en Hurlingham
Begin 2019 was het tijd voor actie. Het project "Naar een geïntegreerde aanpak van water, beheer van vast afval en stedelijke ontwikkeling, ontwikkeling van een kader voor proefgebied van de gemeenten Morón en Hurlingham" kwam tot stand, gefinancierd door het Partners voor Water (RVO) programma. Het doel van het project is het verbeteren van de leefbaarheid, leefbaarheid en ecologie in Buenos Aires, door de Amsterdam Integrated Approach te demonstreren in het pilotgebied van de Morón-stroom, direct op de grens tussen de gemeenten Morón en Hurlingham. Bovendien werd een visie voor de Morón gevormd in een langetermijnperspectief dat is gebaseerd op alle bestaande initiatieven in de gemeenten Morón en Hurlingham:
| Dus wat als... in 20-30 jaar vanaf nu is de rivier de Morón, in plaats van een open rioolwater, de ruggengraat van stedelijke ontwikkeling en recreatie geworden. Dankzij een schone(re) rivier die door een prachtig landschap loopt, waar industrieën en woonwijken de rug naar de voorkant van de rivier hebben gekeerd. Om daar te komen, is een paradigmaverschuiving nodig in de reikwijdte en de geest van alle betrokkenen bij het toekomstige welzijn van de rivier de Morón. In plaats van de rivier te beschouwen als de achtertuin van de wijken, is het noodzakelijk om naar de rivier te kijken als het centrum van alle activiteiten die de fronten van toekomstige stedelijke ontwikkelingen vertegenwoordigen. |
In april 2019 faciliteerden Wereld Waternet en de gemeente Amsterdam een 'Workshop Scenarioplanning' om deze visie te realiseren met AMS-BUE Platform. Het Platform ervoer, door een proces van samen werken en ontwikkelen, hoe de leefbaarheid, leefbaarheid en ecologie kunnen worden verbeterd op basis van een integrale aanpak stap voor stap. Ze deden ervaring op in samenwerking op het gebied van een integrale aanpak van water, vast afval en stedelijke ontwikkeling, op kleine schaal door middel van scenarioplanning, een tool voor toegepast gamen voor duurzame adaptieve stedelijke ontwikkeling.
Het resultaat van die workshop is een geïntegreerd kader met een breed scala aan projecten en maatregelen voor de leefbaarheid en ecologie in de Morón-stroom. Voorbeelden zijn het opzetten van een recyclingfabriek voor vast afval, de uitbreiding van het rioleringsnetwerk, een ecologisch reservaat en natuurvriendelijke oevers. Kortom, projecten en maatregelen die gelinkt zijn aan water, beheer van vaste afvalstoffen en stadsontwikkeling! Op 11 juni werden de projecten en maatregelen gepresenteerd aan verschillende voorzitters en directeuren van de deelnemende organisaties, de Nederlandse ambassadeur en de Argentijnse staatssecretaris van Infrastructuur en Water in het Palacio de las Aguas Corrientes (Waterpaleis) in Buenos Aires. Het AMS-BUE-platform ontwikkelde ook een routekaart, een strategisch plan dat de planning en de mijlpalen definieert die nodig zijn om de voorgestelde projecten en maatregelen uit te voeren. In dit kader werkt Wereld Waternet nu aan een voorstel voor handhaving en controle van lozingen van industrieel afvalwater voor de Morón-stroom en andere delen van de Rio Reconquista.
Als pionier is het nooit gemakkelijk om de weg vrij te maken voor een structurele verandering in ons denken en gedrag. Het motto is dan ook: denk groot, doe klein en begin ergens! Op korte termijn start het AMS-BUE Platform met de implementatie van één kleinschalige maatregel, en bouwt van daaruit verder. En wie weet is de Morón-stroom in 2040 wel de place to be voor creatieve economie, recreatie, cultuur en onderwijs!
